Sprekers Archiefdagen 2022

 

Ronald van der Steen en Frans Smit

Lezing: De archivaris als (internationaal) vertrouwenspersoon

Een professie moet heel wat regelen om als professie te kunnen bestaan. Beroepsgroepen zijn al eeuwen oud. Zo kennen we de gilden uit de Middeleeuwen. Zij lieten buitenstaanders niet toe en zij waren wars van modernisering. Je mocht pas echt meedoen als je als gezel een meesterstuk had gemaakt. Maar de gildenaren kenden elkaar, zorgden voor elkaar en deelden een gemeenschappelijk beeld van hun ambacht.

Drs Frans Smit en Drs Ronald van der Steen MA RE RO EMIA nemen jullie mee in de internationale wereld van archivarissen, accountants en auditors. Wat is de huidige beroepsethiek en werkwijze van deze functionarissen en wat kunnen ze van elkaar leren?

Biografie Frans Smit:

Frans Smit (1963) groeide op in Enkhuizen en haalde in 1987 zijn doctoraal Nieuwste Geschiedenis en Italiaanse taal- en letterkunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij is werkzaam geweest als IT-ontwerper en -ontwikkelaar bij het GAK. Als projectleider, sectiehoofd en programmamanager heeft hij gedurende 10 jaar de basis gelegd voor de digitalisering van het backoffice van het Stadsarchief Amsterdam. Bij de Gemeente Almere was hij de eerste archiefinspecteur en de eerste Informatiebeheer Officer.

Na een kort uitstapje naar het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) in Wenen is hij sinds 2018 Senior Inspecteur bij de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed. Daar houdt hij zich onder meer bezig met thema’s als archivering in ketensamenwerking, de kwaliteitszorg van informatiebeheer, de effectiviteit van de inzet van deskundig personeel en de invoering van de meldplicht uit de nieuwe Archiefwet.

Daarnaast publiceerde hij als co-redacteur twee bundels van de Stichting Archiefpublicaties, schreef hij artikelen voor o.a. het Archievenblad en hield hij diverse presentaties in binnen- en buitenland. Hij is co-hoofdredacteur van Comma, het vakblad van de International Council on Archives (ICA). Hij is op parttime basis gastdocent aan de Reinwardt-Academie, de Archiefschool en de Universiteit van Amsterdam.

Biografie Ronald van der Steen:

Ronald van der Steen (1959) groeide op in Oss en studeerde af aan de Katholieke Universiteit Nijmegen bij de vakgroep Economische en Sociale Geschiedenis op het onderwerp prijsgeschiedenis van het brood in de 19e eeuw. Vervolgens studeerde hij postdoctoraal nog een jaar aan de Universiteit Utrecht op het vakgebied Informatie-analyse en beleid om vervolgens op dezelfde universiteit en later aan de Universiteit Delft aan de slag te gaan als Informatiekundige. Daar is hij vanwege het aspect Informatiebeveiliging in de wereld van de accountancy terecht gekomen en is postdoctoraal EDP-auditing gaan studeren. Begin 2000 is hij gestart bij de Accountantsdienst van de Belastingdienst en in 2005 begonnen met de postdoctorale opleiding Operational en Internal Auditing. Tot 2015 is hij werkzaam gebleven als gecertificeerd auditor bij de Auditdienst Rijk.

In 2014 is hij afgestuurd aan de Universiteit van Amsterdam voor de Duale master Archiefwetenschap. Zijn eindscriptie gaat over de archivaris als vertrouwenspersoon en hierin vergelijkt hij de wereld van de accountant en zijn beroepsethiek met die van de archivaris.

Na een stage in 2015 bij de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed (voorheen Erfgoedinspectie) is hij hier tot 2021 werkzaam gebleven tot hij gevraagd werd door de Belastingdienst om het interne kwaliteitssysteem i-Control (dat toeziet op naleving van de Archiefwet) verder te professionaliseren.

Frans Smit

Ronald van der Steen

Prof. Dr. Susan Legêne

Lezing: The archival issue: Archief-ethiek in transitietijden

13 juni
15.30 uur

 Als een ethische consensus onder druk komt te staan bieden nieuwe regels vaak uitkomst, terwijl, andersom, als de regels niet meer passen op de context waarin ze werken, de ethiek vaak als eerste te hulp schiet. Klopt het dat vandaag de dag steeds meer variabelen in deze permanente wisselwerking in het spel zijn? Denk bijvoorbeeld aan de metadiscussie over de geschiedenis van ‘het’ archief en de archivistiek tegen de achtergrond van meer conceptuele begrippen als cultureel archief; of aan de noodzakelijke technologische keuzes met betrekking tot toegang en ontsluiting, papier en het digitale domein, big data, privacy, overdracht en verjaring. Ook maatschappelijke wensen tot kleur bekennen, stiltes doorbreken, waarheid of gerechtigheid zoeken hebben direct effect op archief-ethiek. Geïnspireerd door concrete voorbeelden uit het omvangrijke themanummer ‘Histories – the archival issue’ van het International photography magazine Foam (2021 nr 59) dat nog veel meer variabelen oprakelt, zoekt deze lezing naar de ethische uitdagingen van het hedendaags archief als inspirator van historisch besef.

Biografie Susan Legêne:

Susan Legêne is historicus. Ze studeerde aan het Historisch Seminarium van de UvA, promoveerde in Rotterdam, werkte meer dan twintig jaar bij het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) en is sinds 2008 hoogleraar politieke geschiedenis aan de VU, waar zij sinds 2020 decaan is van de Faculteit der Geesteswetenschappen. Ook geeft zij met Ronald Kroeze leiding aan het NWO-project ‘Colonial normativity’ (2019-2024), en met Wayne Modest aan het NWA-project ‘Pressing Matter:  Ownership, Value and the Question of Colonial Heritage in Museums’ (2020-2025). Vanuit het KIT (Tropenmuseum) was zij een van de kwartiermakers van de ethische commissie van de volkenkundige musea in Nederland die zich onder meer bezig hield met menselijke resten in musea, en vervolgens lid van de Etische codecommissie van de Nederlandse Museumvereniging. Als voorzitter van het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap was ze tevens initiatiefnemer van een debat onder historici over een historische beroepscode.  Zie ook: https://research.vu.nl/en/persons/susan-legene

 

Arre Zuurmond

Lezing: De uitdaging zit aan de voorkant

14 juni
9.45 uur

Aan de hand van voorbeelden zal Arre Zuurmond – in functie sinds januari 2022 – uiteenzetten wat hij de afgelopen heeft aangetroffen bij het uitoefenen van zijn nieuwe functie. Uitgaande van de filosofie onder druk wordt alles vloeibaar zal Arre vertellen hoe er druk gezet (squeeze) moet gaan worden van boven naar beneden, maar ook van beneden naar boven om de informatiehuishouding beter te structureren. Hij zal met ideeën komen om juist de voorkant beter te organiseren.

Biografie: Arre Zuurmond

Arre Zuurmond (1959) is sinds 1 januari 2022 de Regeringscommissaris Informatiehuishouding van de Nederlandse overheid. Hij is aangesteld door de Ministerraad en legt daar primair verantwoording aan af. Hij heeft tot taak de uitvoering van het generieke actieplan informatiehuishouding Rijksoverheid ‘Open op Orde’ aan te jagen.

In de afgelopen maanden hebben departementen met het programma ‘Open op Orde’ al de nodige stappen gezet om de informatiehuishouding te verbeteren. De inhoudelijke en financiële regie van dit programma ligt bij het ministerie van BZK. De ambtelijke organisatie die hiermee belast is, is in de afgelopen maanden versterkt om deze rol goed in te kunnen vullen.

De regeringscommissaris wordt het gezicht van de verbetering van de informatiehuishouding binnen het Rijk, maar neemt taken van de ministeries niet over. Arre Zuurmond zal zich gaan richten op het verwerven van politiek en bestuurlijk draagvlak voor het versterken van de informatiehuishouding. Staatssecretaris Knops wil dat hij zich ook bezig gaat houden met het optimaliseren van het sturingssysteem en het verder inzichtelijk maken van de effecten van de verbetering van de informatiehuishouding op burgers en bedrijven.

Arre Zuurmond was de afgelopen acht jaar ombudsman geweest voor de metropoolregio Amsterdam. Dit lag in het verlengde van zijn werkzaamheden voor de mede door hem in 2004 opgerichte ‘Kafkabrigade’. Van 2002 tot 2011 was hij bijzonder hoogleraar ‘ICT en de toekomst van het Openbaar Bestuur’ aan de Rijksuniversiteit Leiden en universitair hoofddocent aan de TU Delft waar hij onderzoek deed naar e-government and transformation. Voor 2012 was hij directeur van een onderzoeks- en adviesbureau en heeft hij werkzaamheden verricht voor onder meer de Nationale Ombudsman, de Algemene Rekenkamer, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de gemeente Rotterdam.

Ana Margarida Dias da Silva 

Lezing: The Universal Declaration of Human Rights at the base of the Portuguese Code of Ethics for Information Professionals: a practical reflection

14 juni
11.30 uur

Since 1992, the Ethics Committee for Information Professionals in Portugal has developed a long debate and presentation of proposals that justified the creation of a code of ethics. On December 10, 1998, on the occasion of the anniversary of the Universal Declaration of Human Rights, it is handed over by the Ethics Committee to the presidents of the Portuguese Association of Librarians, Archivists and Documentalists (BAD), the Portuguese Association for Information Management (INCITE) and the Association of Health Documentation and Information Professionals (APDIS) the preliminary draft of the code of ethics, which was to be adopted by the three associations on 25 June 1999.

The code of ethics for information professionals in Portugal is divided into three broad categories: intellectual freedom; privacy of users of information services; professionalism. The code has a procedural basis and is imbued with full recognition for the spirit emanating from the Universal Declaration of Human Rights. Based on the analysis of the Portuguese code of ethics, the aim is to debate the impacts of ethical issues and access to information in archives.

Biografie Ana Margarida Dias da Silva:

is a PhD in Information Science, with a Master in Information Science and Documentation – Specialization in Archival Science, in the NOVA School of Social Sciences and Humanities – University NOVA of Lisbon (2013), and a Master in Contemporary History in the Faculty of Arts and Humanities of the University of Coimbra (2014). At present, she is Archivist in the Archive of the Life Science Department of the University of Coimbra. Her research interests are Information Science, Information Systems, Personal and Family Archives, Scientific Archives, Citizen Science, and Science Communication. In 2015, she was awarded the 1st Prize Olga Gallego de Investigación en Archivos with the work: “O uso da Internet e da Web 2.0 na difusão e acesso à informação arquivística: o caso dos arquivos municipais portugueses”. She is a researcher of CIC.Digital Porto / CITCEM

 

Mr Richard Ovenden

Lezing: ‘Ethical Challenges concerning the Preservation of Knowledge’

14 juni
11.30 uur

This talk will address how librarians and archivists through history have faced major ethical and moral dilemmas in their roles as preservers of knowledge, and some reflections on place of ethics in the current concerns of the profession.

Biografie Mr Richard Ovenden OBE MA FRSA FSA FRHistS:

Richard Ovenden has been Bodley’s Librarian (the senior Executive position of the Bodleian Libraries, University of Oxford) since 2014. Prior to that he held positions at Durham University Library, the House of Lords Library, the National Library of Scotland, and the University of Edinburgh. He moved to the Bodleian in 2003 as Keeper of Special Collections, becoming Deputy Librarian in 2011. He was educated at the University of Durham and University College London, and holds a Professorial Fellowship at Balliol College, Oxford. He is a Fellow of the Society of Antiquaries, the Royal Society of Arts, and a Member of the American Philosophical Society. He was appointed Officer of the Order of the British Empire (OBE) in The Queen’s Birthday Honours 2019.

De Archiefdagen zijn een initiatief van KVAN, dé beroepsorganisatie voor professionals en instellingen in de archiefsector.

 

Contact

KVAN
Postbus 5135
1410 AC Naarden

Telefoon

E-mailadres